emgleobreiz

Istor eun den. Istor eur barrez : Kleder. Istor eur vro : Bro-Leon.

"Ne skrivan ket evid diskouez eo bet an amzer am-eus bevet, eun amzer a deñvalijenn, a boan, a vizer, a zizesper, a waskerèz… evel m'ema ar hiz d'hén ober hirio pa gomzer zua an amzer dremenet…

Marteze ne gomprenit ket perag em-eus anvet va leor Ar marh reiz ? Bro-Leon, dreist-oll Gorre-Leon, a oa, e amzer va yaouankiz, bro ar hezeg. Savet on bet en o zouez. Du-mañ, eur marh "reiz" a oa unan hag a helle beza fiziet, heb dañjer e-béd, e n'eus forz piou. Ne oa netra gwelloh en eur marchosi, eged kezeg reiz hag a veze, er memez amzer, mad da labourad."

Visant Seite

Botou-avel zo gand Tilda, eur plah yaouank distrob ha diloj, o vonedone dre gêr Vrest. Ne vez ket asur jamez deuz petra 'vo warhoaz, ha bresk-meurbed eo he buhez pemdezieg : euz an eil labour dister d'egile ez a, en eur glask tapoud eun tamm tommder bennag digand an dud memestra. Eur plah dijoa n'eo ket avad, didouellet ne lavaran ket. Ha nijal kuit a ray eur wech bennag ? Dedostaad outi a garfe al lenner, med daoust ha warhoaz ne vo ket re ziwezad ?

Sed amañ eur poltred a laka d'en em zoñjal war ar gevredigez-kêr a vevom enni, ar halz ahanom, pegen yen ha kriz e hell beza evid ar re zo o-unan, dihouest da vond diouz ar patrom boutin.

Waltzing Matilda, a gan Tom Waits, ha gwir eo, trei ha distrei dibaouez a ra Tilda, a beb tu, o klask penn d'he buhez. Eur romant berr ha lemm, e brezoneg a-vremañ, a oar c'hoari gand ar yez hag ar fent du, na vefe ket dinahet gand ar vrezonegerien a-vihanig.

Pevare romant Frank Bodenes eo Tilda. Anavezet eo ar skrivagner yaouank dija, dre an daou genta bet embannet gand Emgleo Breiz : Kaz dall, ki tomm, tomato sketchop ha Kriz ar yaouankiz. Unan all evid ar re yaouank, Tramor, son ha ton, e-neus embannet e ti Keit vimp bev. E Brest ema o chom.

Anavezet-kenañ eo Donatien Laurent hag e labouriou diwar-benn ar Barzaz-Breiz, ha bamet e chomer dirag e vuhez etnologour war an dachenn e Breiz. Bet eo bet e penn ar CRBC e Brest e-pad pell, med adaleg ar bloaveziou 1960 e oa bet kroget da zastum danvez ha da embann studiou e kelaouennou. Anad eo, hizio an deiz, ez int diêz da gavoud er stumm-ze, setu perag eo bet bodet amañ ar re bouezusa deuz e labouriou, evel La gwerz de Skolan et la légende de Merlin, La gwerz de Penmarc'h pe c'hoaz Une chantefable en pays pourlet ; la "Tragélie".

"Gand ar vez !" – "Ar mez zo evid ar moh", a responto Yann Vrezoneger. Ha gwir eo : kavet e vo amañ, e trede levrenn Trésor du breton rimé, peadra da ruzia ha da hoarzin war eun dro. Bet eo Daniel Giraudon, en taol-mañ, o tastum rimodellou diwar-benn korv an dud, ar sekselez hag an ezommou naturel all. Er yez komzet ez eus bet anezo a-viskoaz, re soubenn al lêz da skwer, med el leoriou avad ne vezent ket lakaet ! Evel e diou levrenn genta Trésor du breton rimé, goap a vez greet ouz an nesa aliez, med arabad kredi e vefe feuket an dud kement-se : e brezoneg n'eo ket memez tra hag e galleg. Ne vez ket kontet aferiou ar horv da veza louz pe dizonest ! Bitrakou da hoarzin int, da vuzulia barregez pep hini da hoari… gand ar yez.

N'ema ket pell an XXved kantved diouzom, med deuz petra 'vo dalhet soñj ? Nag a jeñchamantou o-deus bet anavezet on tud-koz : daou vrezel, modernelez… Penaoz 'oa war ar pemdez e gwirionez ? An darn vrasa ahanom o-deus klevet eñvorennou en o famill, med c'hoant 'neus bet Michel Quélennec da vond pelloh, gand diellou, testeniou hag all, diwar-benn ar vuhez war ar mêz, hag ar gevredigez 'deus roet he stumm d'on hini.

Moueziou al loened, ar hleier hag an treñiou, ha re al laboused dreist-oll eo a glever en dastumad-mañ gand Daniel Giraudon. E Treger hag e Breiz a-bez e-neus bet klevet ar rimadellou-mañ, goveliet evid beza an tosta posubl ouz ar yezou-ze n'int ket yezou an dud. Gwechall e veve an dud war ar mêz, hag en diavêz : mignoned dezo 'oa al laboused, a-dost e vezent selaouet, bemdez. Ar bommou-mañ a zo enno muzik yez al loened, da veza miret evid brasa plijadur brezonegerien hizio ha warhoaz.

Ober goap euz an nesa, setu hag a vefe eur gwir sport evid ar Vretoned ? Kredi a haller, pa lenner an eil levrenn-mañ deuz Teñzor ar brezoneg rimet, gand Daniel Giraudon : eun eostad rimou ha c'hoariou-geriou, eo ar pal anezo lakaad an dud da hoarzin… diwar-goust an nesa, ha flemma, pa vez tro. N'eo ket eun dra red e ve lojik ar c'hoari, pez a gont eo rei da gleved muzik ar yez, ha diskouez eur spered lemm ! En tu all d'ar porziou-skol e vez klevet ar bommou brezoneg buhezeg-mañ. E bro Dreger int bet dastumet evid an darn vrasa anezo, med bet eo Daniel Giraudon e leh all e Breiz-Izel, hag e bro Hallo, e vro henedig, ken evid diskouez pegen tomm eo e galon ouz diou yez ar vro.

E 2002 e oa bet embannet Du café vous aurez ? evid ar wech kenta. Eur gwir heriadur eo, evid an neb e-neus c'hoant da anavezoud gwelloh galleg Breiz-Izel : eur yez pobleg, leun a droiou-lavar c'hwek. Plijoud a ra d'ar Vretoned liva o galleg gand ar brezoneg, med daoust hag-eñ e ouezont ervad deuz peleh e teu toud ar geriou-ze ? Gand al leor-mañ ne jomint ket berr ! Brezoneger a-vihanig eo Jean Le Dû, bet kelenner war ar yezou keltieg hag ar yezoniez e skol-veur Brest. 40 vloaz zo e oa bet kroget da zevel an dastumad akomod-mañ, a oa poent braz adembann peogwir eo bet kresket, hag adwelet.